کد مطلب : 7350
الزيارات: 83
اخبار » اخبار وسط

کتاب حاضر، رسالة سوم از مجموعة خطی شمارة 1185 بخش نسخ خطی کتابخانة مرکزی دانشگاه اصفهان به نام «اربعون حدیثاً» است. این رساله شامل 48 حدیث از پیامبر گرامی اسلام است که 44 حدیث آن دربارة فضائل و مناقب حضرت علی (ع) است. در تاریخ اربعین نویسی یکی از نخستین کسانی که کتاب اربعین دربارة فضائل حضرت علی (ع) نوشت، شیخ منتجب¬الدین بن بابویه قمی (م 585 ه.) است که عنوان کتابش «الاربعون حدیثا من الاربعین عن الاربعین فی فضائل امیرالمؤمنین» بوده است.   

ترجمة 30 حدیث رسالة حاضر به نثر فارسی و 18 حدیث پایانی آن منظوم و غالب دو بیتی دارد. یکی از مشهورترین کسانی که چهل حدیثی گردآوری و ترجمة آن را به نظم درآورده شاعر معروف قرن نهم عبدالرحمن جامی بود. بنابراین بعید نیست نویسندة این رساله نیز در ترجمة منظوم تعدادی از این احادیث، از چهل حدیث جامی بهره ای گرفته باشد. 

 

دربارهُ مؤلف کتاب 

نویسندة این رساله سیّد عبدالعظیم خادم الحسینی بابلکانی از رجال فاضل و صاحب نفوذ کشور در دوره شاه طهماسب صفوی، از سال¬ 943 تا 982 هجری خادم باشی و کلیددار پنجره فولاد و حرم مطهر امام رضا (ع) بود. وی به سبب نزدیکی به دربار و موقعیتی که داشت این رساله را به نام شاه طهماسب گردآوری و آن را با شجره نامه ای از شاه همراه کرد. از آنجا که خادمین حرم در دوره صفوی عموماً از عالمان دینی و سادات عصر خود بودند، بنابراین وی نیز از این قاعده جدا نبوده چنان که خود نیز در مقدمة رساله می نویسد: «این فقیر حقیر جانی عبدالعظیم الخادم الحسینی البابلکانی به مطالعة احادیث نبوی و مذاکرة اقاویل مصطفوی اشتغال می نمود و در دعای بقای دولت روز به روز می افزود تا به این حدیث رسید که «زَیّنوا مَجالِسَکُم بِذِکرِ عَلیِّ بنِ ابی طالب علیه¬الصّلاه و السَلام». 

در منابع مختلف دوره صفوی از وی با عناوین «میرعبدالعظیم بابلکانی خادم آستانة مقدسة رضویه»  و «میرعبدالعظیم بابلکانی خادم باشی عتبة علّیة مقدّسة منوّرة رضویّه»  یاد شده است.  

 

وی در یک نوبت در سال 943 هجری از سوی شاه طهماسب صفوی در رأس هیأتی بلند پایه برای متقاعد کردن سام میرزا برادر شورشی شاه، به طبس اعزام شد  و بار دیگر در سال 956 نیز جهت مجاب کردن و آوردن برادر دیگر شاه، القاس میرزا به شهر زور اعزام گردید. وی در هر دو مأموریت موفق بود، شاید به همین دلیل در سال 943 به منصب خادم باشی حرم مطهر رضوی برگزیده شد. میرعبدالعظیم در سال 982 هجری وفات کرد و شاه به دلیل اعتبار و عزتی که برای او قائل بود، منصب او را به فرزندش «سیّد عبدالکریم بابلکانی» تفویض نمود.

 

کتابِ «فضائل علوی در حدیث نبوی(اربعون حدیث)»، تالیفِ: سید عبدالعظیم بابلکانی به تصحیح و مقدمه علی ایمانی ایمنی از سوی انتشارات محدثین در بابل در سال 1399 شمسی منتشر شده است.

 

 

المطبوعات الجدیدة