کد مطلب : 7309
30 مهر 1399 - 08:20
تعداد بازدید : 93 بار
اخبار » مقالات

مجله «الاحسان» درباره عرفان از «آکادمی شاه صفی» در شهر  اله آباد، هندوستان به زبان اردو سالی یک بار منتشر می  شود. در شماره 9 ، سالِ چاپ 2019 مقاله ای درباره نسخه خطی از عبدالحق محدث دهلوی از دکتر عارف نوشاهی منتشر شده است که در اینجا خلاصه ای از آن به زبان فارسی ترجمه می شود:

 

در رمضان 1414 هجری/ 1994 من [عارف نوشاهی] در کتاب خانه خیریه، محله مرشدآباد، پیشاور، پاکستان بودم و نسخه خطی به عربی از شیخ عبدالحق محدث دهلوی (958- 1052هجری) که به قدری مهم بود که از مالکِ کتاب خانه درخواست کردم که این نسخه خطی را چند روز  امانت دهد که وی با کمال خوشرویی پذیرفت. «الفتوحات المکیة و الفیوضات المدینة» نسخه خطی در اندازه بزرگ، 334 صفحات. این نسخه خطی نسل در نسل نزدِ اخلافِ محدث دهلوی بوده است. با روشنایی آبی رنگ، روی صفحه اول به زبان اردو از انوار الحق بن غلام ربانی نوشته شده است. وی از اولاد محدث دهلوی است روی صفحه اول مُهر «مُحب الله 1104» حک شده است. وی فرزندِ شیخ نورالله بن شیخ نورالحق بن شیخ عبدالحق محدث دهلوی است.

عبدالحق محدث دهلوی بین سال های 998-999 هجری در حجاز بوده است. این نسخه خطی نوشته های وی است که در دوران سکونت مکه مکرمه و مدینه منوره نوشته است. البته برخی از نوشته ها در راه حجاز و برخی هم پس از برگشت از حجاز به هندوستان نوشته شده است. اجازه هایی که از مشایخ مختلف گرفته بود.

 

صفحه اول به قلم عبدالحق محدث دهلوی در 11 محرم 1031 هجری است.

صفحه دوم صلوات به زبان عربی به خط شیخ حمید بن قاضی عبدالله سِندی مدنی است که عبدالحق محدث دهلوی به او اجازه خواندن داده بود و در پایان صلوات یادداشتی از محدث دهلوی است. عبدالحق محدث دهلوی در سال 997 هجری هنگامی که از هندوستان به حجاز بود در احمد آباد با شیخ حمید ملاقات کرد.

صفحه سوم فهرستِ نسخه خطی است. فهرست دیگری هم در صفحات 300 تا 304 است با عنوانِ: «فهرس ما هذه المجموعة الشریفة».

 

نسخه خطی «الفتوحات الکمیه و الفیوضات المدینة» ابتدا در پاکستان بود. در صفحه ای از آن تاریخ 16 ذی الحجة 1319 هجری/ 1902 به زبان اردو از مالکِ قدیمی- عبدالحق ولد محمد جی آخوندزاده- ساکن شوهال والا است. «شوهال نجف خان» و «شوهال معز خان» امروزه نام دو روستا در شهرستان مانسَهرا در پاکستان است. جلدساز نسخه خطی،نظام الدین، پیشنماز مسجد کاگل، در منطقه گری حبیب الله خان،  شهرستان مانسَهرا از توابع هزاره در پاکستان است.

سپس این نسخه خطی به کتاب خانه مرحوم حاجی عبدالله، در [خیابان] 126 اِی نورالدین،کلکتّه، هندوستان رسید. در ژانویه 1963 سید صغیر حسن معصومی این نسخه خطی را دیده بود و درباره فهرست آن مقاله ای به زبان اردو با عنوانِ «شیخ محدث دهلوی کی ایک نادر و نایاب بیاض» (= بیاض نادر و نایابی از شیخ محدث دهلوی) نوشت که در «ڈاکٹر اشیاق حسین قریشی یادگاری مجلد» (= مجله به یادِ دکتر اشتیاق حسین قریشی)، از سوی آکادمی اشتیاق حسین قریشی، کراچی، 1986،صفحات: 351-364 منتشر شد. صغیر معصومی در مقاله اش به اشتباه نام این نسخه خطی را «بدرقة الایمان» نوشته است. در حالی که خودِ شیخ عبدالحق محدث در همان صفحه اول با دستخط خود نام کتاب را «الفتوحات المکیة و الفیوضات المدینة» نوشته است.

در بیشتر صفحات نسخه خطی به خط عبدالحق محدث دهلوی محل تحریر،وقت و تاریخ نوشته شده است. اصل مقاله را از اینجا دانلود کنید: AlEhsaan-9.pdf

 

برخی از فهرست‌ها:

-         احادیث فی فضل الصلوة علیه صلی الله علیه و سلم ...

-         دعا الفرج من الامام جعفر الصادق ...

-         رساله احمد بن محمد طوسی

-         کتاب «تحقیقات» خواجه محمد پارسا بخاری ...

-         صیغ الصلوات منسوبة الی حضرت سیدی محی الدین عبدالقادر رضی الله عنه

-         دعوات مأثوره مجموعه من کتاب «حصن الحصین»...

-         «حزب البحر» ...

-         «حزب الکبیر»...

-         صلوة علی رسول الله لسید عبدالقادر الجیلانی ...

-         بدرقة الایمان لشیخ عبدالقادر الجیلانی

-         حزب سیدی محمد عبدالقادر الحسنی الجیلانی ...

-         دعاء سیف الله ...

-         حزب الشیخ العارف بالله ابی الحسن البکری ....

-         حزب الفقر الملقب به حزب الفتح

-         محاسن المجالس لشیخ ابی العباس ...

-         منقول من تایید المنه ...

-         فی فضل لیلة نصف الشعبان ...

-         فی فضل الذکر و آدابه من مختصر الرسالة القشیریة ...

-         رسالة لشیخ ابی عبدالرحمن السلمی...

-         مسئله صفات الذاکرین و المتفکرین ...

-         رسالة احمد بن حسین بیهقی ...

-         کتاب النورینفی اصلاح الدارین ...

-         شرح حزب البحر ...

-         رسالة تبیین الطریق الی الله تعالی ...

-         رسالة التحذیر عن الوقوع فی الهلکه و البلیة ...

-         رسالة فی بیان قاعده طریق الفقر المحمدی ...

-         کلام فی تحقیق معنی القبض و البسط ...

-         فایده من بیان قبایل الیمن ...

-         رسالة فی معنی الغریة مسماة ...

-         رسالة فی بیان امکان الوصول ...

-         رسالة مسماة بنصحیة الفطنة ...

 

عبدالحق محدث دهلوی برخی از رسائلِ شیخ های خود : شیخ علی متقی گجراتی (درگذشت: 975 هجری) و شیخ عبدالوهاب متقی گجراتی (درگذشت: 1012هجری) را همدر این نسخه خطی آورده است. البته شیخ عبدالحق در «زاد المتقین» هم درباره شیوخ خود نوشته است. «زاد المتقین» به فارسی است که دکتر محمد نذیر رانجا (ساکن راول پندی پاکستان) تصحیح کرده است که هنوز چاپ نشده است. [*]

برخی از رساله های فارسی و عربی شیخ علی متقی چاپ شده است:

- «التجریب الوافی فی البحر الصافی»، به فارسی، درباره روشنایی سازی، براساس نسخه خطی «آرشیو ملی پاکستان»، به تصحیح: عارف نوشاهی، در «نامه بهارستان»، تهران، شماره 9—10، سال 1383ش منتشر شد.

- «نعم المعیار و المقیاس لمعرفة مراتب الناس»، به زبان عربی، براساس نسخه خطی استانبول، به تصحیح: عارف نوشاهی، در مجله «تصوف»، استانبول، شماره 35، سال 2015.

- مجموعه رسائل عربی شیخ علی متقی به نام «رسائل المتقی الهندی» به تصحیح ابوالبرکات حق النبی السِندی الازهری چاپ شده است:دارالاحسان، قاهره، 2016.

 

خلاصه و ترجمه: لیلا عبدی خجسته

 

خلاصه و ترجمه از مقاله به زبان اردو با عنوانِ: «شیخ عبدالحق محدث دهلوی کا ایک نایاب مجموعه تحریرات؛ الفتوحات المکیة و الفیوضات المدینة»، مقاله نویس: عارف نوشاهی، مجله «الاحسان»، شماره 9، سال 2019، شاه صفی آکادمی، اله آباد، هندوستان، صفحات: 469 تا 489.

پی نوشت

شایان ذکر است که این مقاله پیشتر از سوی عارف نوشاهی در مجله «فکر و نظر»، ژوییه- سپتامبر 1994، اسلام آباد، پاکستان؛ سال نامه «المصداق»، 1996، حیدرآباد سِند، پاکستان؛ کتابِ «نقد عمر»، اورینتَل پَبلی کِیشنز، 2005، لاهور، پاکستان منتشر شده است. این مقاله که در مجله «الاحسان»، سال 2019 چاپ شده است با ترمیم، افزوده و اصلاحات است.

* در سایت «موسسه پژوهشی میراث مکتوب» (تهران) در قسمتِ «آثار در دست تصحیح» نسخه خطی «زاد المتقین- به تصحیح دکتر محمد نذیر رانجا» در فهرست آمده است.

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

تازه های نشر

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

44 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
1612
1187
1612
33169
16634682