کد مطلب : 7022
23 اسفند 1398 - 09:16
تعداد بازدید : 28 بار
اخبار » اخبار وسط

حضرت مولانا شاه وجیه الدین احمد خان قادری مجددی (1899-1987) محدث، مفسّر، فقیه، فیلسوف و ادیب بود. [*] شیخ وی حضرت مولانا وزیر محمد خان قادری (درگذشت: 1925) – عارفی از سلسله قادریه مجددیه- بود. مرشد حضرت وزیر، پدرش حضرت خواجه خان محمد خان عاجز رامپوری ثم جی پوری (درگذشت: 1902) بود. [**] حضرت وجیهه به زبان های: عربی، فارسی و اردو شعر می­ گفت. بیاض وی تقریباً 300 صفحه است که در آن علاوه بر شعرهای خودش، پنجاه بیت از شعرهای محمد خان وزیر و چهل بیت از شعرهای عاجز رامپوری است.  

از همین بیاض، مولانا مظاهر الله خان قادری وجیهی (درگذشت: 2013) جذبات وجیه (مجموعه نعت­) را تدوین نمود که برای نخستین بار در 1984 منتشر شد و پس از آن تاکنون چهار بار تجدید چاپ شده است. مرحوم مظاهر الله خان همچنین «دیوان صفدر» و « نورِ صبحِ ازل» هر دو از صفدر حسین صفدر رامپوری را تدوین کرد که در 2012 منتشر شد. وی در حال تدوین «دیوانِ سکندر حیات خان حیات وجیهی» (شاعری از منطقه جلال پور از توابع شاه جهان پور، هندوستان) بود که اجل مهلتش نداد. «دیوان وجیه» شامل شعرهای فارسی، عربی و اردو منتشر شده است.

مشخصات کتاب: «دیوان وجیه»، تألیف: مولانا شاه وجیه­ الدین احمد خان قادری وجیه رامپوری- به کوشش: محمد شعائرالله خان وجیهی- مکتبه وزیریه، رامپور، هندوستان، 2018.

فهرست:

- ابتداییه // محمد شعائر الله خان وجیهی

- شعرهای پُر کیفِ خطیب اعظم // عبدالهادی خان کاوش

-نگاهی به دیوان وجیه // انوار احمد خان

- شعر وجیه // جنید اکرم فاروقی

- مجموعه نعتِ خطیب اعظم // مظاهر الله خان قادری وجیهی

- عرض شاعر // خطیب اعظم حضرت مولانا وجیه الدین احمد خان

- حمد؛ مناجات؛ نعت؛ مدح قرآن

- مسدس در مدح ممتاز الخلایق میان ممتاز حسین صاحب

- فضای علمی؛ به موقع سالانه جلسه مدرسه عالیه رامپور

- خانقاه قادری؛ در مدح خانقاه احمدیه قادریه

- درس گاه علمِ فرقانی؛ در مدح مدرسه فرقانیه [***]

- دور جدید؛ خطاب به مسلمانان قوم

- عقد مولوی عبدالوحید فتح پوری

- سَهرا در قالب جدید

- قصیده در تهنیت تقریب بسم الله

- نظم در تهنیت جشن سال گره نواب رضا علی خان

- متفرقات

- غزل اردو

- شعرهای فارسی

- شعرهای عربی

پی­نوشت

[*]درباره وی این کتاب به زبان اردو منتشر شده است: «یاد وجیه؛ احوال، افکار و آثارِ خطیب اعظم حضرت مولانا وجیه الدین احمد خان علیه الرحمه»، نویسنده: شعائرالله خان، مکتبه وزیریه، رامپور، هندوستان، 1991.

[**] مرشد حضرت عاجز، شاه احمد علی خان احمد رامپوری (درگذشت: 1865) بود. پیر و مرشدِ حضرت احمد، شاه امام الدین خان انور و امام (درگذشت: 1259هجری)  که دارای پنج دیوان بود.

[***] مولانا وجیه الدین احمد خان در سال 1950 برای گسترش علوم عربی«جامع العلوم فرقانیه» را در شهر رامپور تأسیس نمود. در ژوئن 1961 در این اداره کتاب خانه ای با 248 کتاب و 5 نسخه خطی تأسیس شد که به تدریج با اضافه شدن مجموعه های شخصی بر تعداد کتاب ها و نسخه های خطی آن افزوده شد. در حال حاضر این مجموعه های شخصی در این کتاب خانه قرار دارند:

1- ذخیره مولوی سلامت الله رامپوری (درگذشت: 1920)

2- ذخیره عبدالواحد خان رامپوری ثم کلکتوی (درگذشت: 1949)

3- ذخیره مولوی مسعود علی عَلیگَری ثم مُلتانی (درگذشت: 1971)

4- ذخیره ولایت حسین خان اثر رامپوری

5- ذخیره خاندان رضا برادران محله گهیرنجوخان، رامپور

6- ذخیره مولوی فضل حسن خان صابری (درگذشت: 1970، سردبیر نشریه دبدبه اسکندری)

7- ذخیره میان خواجه احمد رامپوری (درگذشت: 1934)

8- ذخیره مولوی منظور المحمود خان رامپوری

9- ذخیره «کتاب خانه عمومی سعید»، رامپور

10- ذخیره سید افسر علی وجیهی رامپوری

11- ذخیره مرحوم مولوی مشرف علی خان لودی

در حال حاضر این کتاب خانه دارای ده هزار کتاب نادر به فارسی، اردو و عربی و تقریباً 300 نسخه خطی است. مثلاً:

- نسخه­هایِ خطی «مشکوة المصابیح»، تاریخ کتابت: 1068هجری؛ «برء الساعة» (از: زکریا رازی)؛ دو کتاب درباره علم صرف: «زنجانی» (از: عبدالوهاب زنجانی) و «ارشاد الصرف» (از: مولوی سلامت الله رامپوری).

- درباره متعلقات تفسیر، کتابچه های خوشنویس مشهور – مرتضی شاه خان- مهم هستند.

- در علم منطق کتاب «رساله منطق» مولانا اسد الحق خیرآبادی (فرزندِ مولانا عبدالحق خیرآبادی) مهم است که هنوز چاپ نشده است.

- فرهنگی به فارسی است تألیفِ غلام محمد خان غلامی که شاید هنوز چاپ نشده است.

- کتابچه ای از سر سید احمد خان به نام «فقرات» است. شاملِ نصیحت­های اخلاقی که سرسید برای «مدرسه دولتی مُرادآباد» نوشته بود.

- نسخه های خطی درباره تصوف که هنوز چاپ نشده اند: «مجمع الکرامات»؛ «اسرار الکلم» و «فراق نامه» (هر سه از: امام الدین انور خان قادری)؛ «وهب الزبیر» (از: قطب الدین محمد اشرف حیدر حسین قادری مدنی)؛ «وهب الجمال» (از: عبدالحمید قادری)؛ «نغمات الرازی» (از: نواب عاقل خان).

- «هدایة» و «شرح الوقایة» از کتاب­های مشهور فقه که از سوی مولانا محمد یوسف خان (مدرّس عربی مدرسه عالیه رامپور) به زبان اردو ترجمه شده اند و هنوز چاپ نشده اند.

- «فتاویِ علمایِ رامپور» در دو جلد، هنوز منتشر نشده اند.

- «مسلکِ اربابِ حق» درباره مسلک علمای رامپور از سوی مولانا وجیه الدین احمد خان نوشته شده است که هنوز چاپ نشده است. البته قسمت های ابتدایی آن در شماره های مختلف «ماه نامه ضیاء وجیه» منتشر شده است.

- نسخه های خطی دیوان های فارسی که چاپ نشده اند.

- نسخه خطی «افضل نامه» از: احمد علی خان احمد.

- دیوان های شاعران اردو که هنوز چاپ نشده اند: احمد؛ لطیف؛ عاجز؛ وزیر؛ انور؛ وجیه؛ صفدر.

- نسخه های خطی از تاریخ و تذکره: «مختصر احوال علمای رامپور» (از: اویس نَگرامی)؛ «سوانح صوفی ملا عبدالکریم فقیر آخوند» (از: لطیف)؛ «تاریخ مزارات مدرسه فرقانیه» (از: شعائرالله خان)؛ «نامور هستیان» (از: مرتضی شاه خان).

فهرست نسخه های خطی این کتاب خانه در مقاله ای با عنوانِ «کتاب خانه فرقانیه و نسخه های خطی آن» از سوی دکتر شعائرالله خان وجیهی در «ماهنامه ضیاء وجیه» در ژوئن 1994 منتشر شد. این فهرست را از اینجا دانلود کنید.

 

تهیه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

بابت ارسال تهیه و فایل این فهرست از آقای دکتر شمیم ارشاد اعظمی فراوان تشکر می کنیم.

 

 

کد امنیتی
تازه کردن