کد مطلب : 426
10 مرداد 1392 - 20:24
تعداد بازدید : 8203 بار
اخبار » اخبار وسط

مرکز پژوهشي ايسام (İSAM) که مقر آن در کشور ترکيه و در شهر استانبول قرار دارد،يکي از غني‌ترين مراکز پژوهش مطالعات اسلامي در خاورميانه به شمار مي‌رود. اين مرکز داراي کتابخانه مرجع ارزنده‌اي است که خوشبختانه برخي از اين منابع به صورت ديجيتالي از طريق وبسايت اين نهاد در دسترس محققان است.

عمده‌ترين فعاليت پژوهشي اين مرکز نگارش دائرة المعارف اسلام به زبان ترکي استانبولي (İslam Ansiklopedisi) است که تاکنون (2013م)چهل و دو جلداز آن منتشر شده است و شوربختانه به جهت مشکل زبان نگارش آن، نوعاً بيشتر پژوهشگران ايراني، از داده‌هاي علمي اين کارستان ارزشمند محروم مي‌باشند. راقم سال‌ها پيش، به عنوان يک بايسته پژوهشي، پيشنهادِ برگردان فارسي دست کم بخش‌هايي از اين اثر که به تاريخ و فرهنگ ما ايرانيان مرتبط است را مطرح کرده بود.

وبسايت اين مرکز، بانک‌هاي اطلاعاتي متنوع، براي هزاران نسخه خطي، چاپي، مقالات و سالنامه‌ها به زبان‌هاي مختلف است که خوشبختانه بخشي شامل صدها بلکه هزاران مورد آنها داراي متن ديجيتالي کامل مي‌باشد که براي نموه مي‌توان به مقالات عثماني  و رساله‌هاي عثماني با فرمت پي دي اف اشاره نموده که اکنون به صورت روي خطي، در دسترس پژوهشگران مي‌باشد.

از جمله بانک‌هاي اطلاعاتي ارزشمند موجود در وبسايت ايسام، مي‌توان به بانک داده‌هاي نسخه‌هاي خطي تعدادي از کتابخانه‌هاي ترکيه اشاره نمود که به نظر مي‌رسد داده‌هاي نامگوي بيش از 200000 نسخه خطي به زبان‌هاي عربي، فارسي و ترکي در آن گنجانده شده باشد.اين داده‌ها به زبان ترکي استانبولي نگارش يافته است و از اين طريق در دسترس محققان متون کهن مي‌باشد اينجا

محققان ايراني که با زبان ترکي استانبولي آشنايي ندارند مي‌توانند از اينجا به اين داده‌ها دسترسي پيدا کنند.

نکته: جهت آشنايي پژوهشگران[1] با روند جستجو در بانک داده‌هاي نسخ خطي، براي نمونه چنانکه فرد آگاهي از مشخصات دستنويس دارد، تنها ميخواهد ببينيد آيا از کتابي(مانند تاريخ صفويان) در کتابخانه‌هاي ترکيه نسخه‌اي هست؟ فرد بايد نام اثر يا پديدآور يا هر پارامتر کتاب‌شناختي يا نسخه‌شناختي را در محل خالي مورد نظر در ليست داده‌هاي بانک، با الفباي ترکي لاتيني (TarihSafeviyan) بنويسد، سپس در قسمت نوع انتشار/Yayın Türü با انتخاب گزينه نسخه خطي/yazmaسپس روي گزينه جستجو/Aramai Başlat کليک نمايد تا مشخصات نسخه‌شناختي دستنويس‌هاي مورد نظر در بانک داده‌ها مشاهده شود.اگرمحقق آشنايي دارد با کتابخانه‌اي که نسخه مورد نظر در آن قرار دارد، ابتدا فرد بايستي نام مجموعه ياکتابخانه/Kütüphanelerرا از ليست داده‌هاي بانک انتخاب نمايد، سپس عنوان/ مؤلف/ زبان يا هر مشخصه کتاب‌شناختي و نسخه‌شناختي را ثبت مي‌نمايند سپس روي گزينه جستجو/Aramai Başlat کليک نمايد.

000326 
SÜLEYMANİYE
HüsrevPaşa

900 
***
Osmanlıca


Tarih al-i Safeviyan. . -- [y.y., t.y.] 28 y. ; 17 st., 230x160, 170x95 Rika
Meşincilt

در آناليز داده‌هاي اين نتيجه بايد گفت:

  1. 000326 اشاره به شماره نسخه دارد.  البته بايد توجه داشت که اين رقم همواره شش رقمي باشد و موقع جستجو بر اساس شماره نسخه، حتما بايستي مراعات شود، به اين معني که ارقام شماره نسخه هر تعداد باشد، براي تکميل نواقص شش رقم مورد نياز، حتماً در سمت چپ آن بسته به ميزان نياز، عدد صفر، درج مي‌شود، ولي براي آگاهي از شماره نسخه، در خوانِش آن، صفرهاي سمت چپ عدد،در نظر گرفته نمي‌شود. براي نمونه شماره نسخه ما (326) مي‌باشد.
  2. SÜLEYMANİYE اشاره به کتابخانه و محل نگهداري نسخه خطي مورد نظر است که در نسخه ما، کتابخانه سليمانيه در شهر استانبول مي‌باشد.
  3. HüsrevPaşa اشاره به مجموعه خسروپاشا دارد که از جمله کلکسيون‌هاي انتقال يافته به کتابخانه سليمانيه در استانبول مي‌باشد.
  4. 900 بايستي اشاره به رده‌بندي موضوعي کتاب در مخزن کتابخانه باشد که طبيعتاً ديويي است.
  5. Osmanlıca اشاره به زبان نگارش نسخه خطي مورد نظر دارد که نشان مي‌دهد نسخه ما به زبان عثماني است. بايد دانست که زبان ترکي با لهجه عثماني، با الفباي عربي نوشته مي‌شد و پيش از استقرار دوره جمهوريت در سال 1923م در دوره امپراتوري عثماني در ترکيه رواج داشته است که به دستور آتاتورک اين خط و زبان ملغي گرديده و به جاي آن زبان ترکي جديد که بعدها در ميان مردم، به ترکي استانبولي شهرت يافت، جايگزين گرديد.
  6. Tarih al-i Safeviyan اشاره به عنوان نسخه خطي دارد که در نسخه ما تاريخ صفويان است.
  7. y.y.گويا اشاره به اين است که مؤلف ما ناشناخته بوده و معلوم نيست کيست.
  8. y.t.گويا اشاره به اين است که تاريخ استنساخ و کتابت نسخه معلوم نيست.
  9. 28 y.اشاره به تعداد برگ‌هاي نسخه دارد (yaprak=y.) که در نسخه ما 28 برگ است.
  10. 17 st.اشاره که به تعداد سطور نسخه دارد که در نسخه ما 17 سطر است.
  11. 230x160, 170x95اشاره به اندازه متن (کوچکتر) و اندازه جلد (بزرگتر) با مقياس ميليمتر دارد.
  12. Rika اشاره به نوع خط نگارش نسخه است و نسخه ما به خط رقعه کتابت شده است.
  13. Meşincilt اشاره به نوع جلد نسخه است و نشان مي‌دهد جلد نسخه ما از نوع ميشِن (چرم و تيماج نرم بدون لايي و مقوا) مي‌باشد.

حسين متّـقی



[1]. اين امر مبتني بر اين است که فرد به الفباي ترکي لاتيني و آوانگاري آن آشنا باشد، اما چنانچه فرد فاقد اين آشنايي باشد مي‌تواند براي يافتن نسخه مورد نظر خود با آدرس ايميل این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید تماس بگيرد.

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

تازه های نشر

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

36 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
751
1536
751
22128
16507987