کد مطلب : 6756
03 ارديبهشت 1398 - 07:49
تعداد بازدید : 141 بار
اخبار » اخبار وسط

هیرا لال بارگو مونس (1853- 1921) در شهرِ جی‌پور، هندوستان به دنیا آمد. وی برادرِ کوچکترِ پَنّا لال ناظم بود. اجدادِ آنها، بارگو بَرهمَن از قاسم کوت بودند که به دوسَر معروف بودند منسوب به کوهِ دوسَر. پدرِ آنها، منشی رام جیوَن (مولفِ «نادرالحساب» بود. رساله‌ای در ریاضی). رام جیوَن، در مدرسه‌ای در جِی‌پور تحصیل کرد که  زیرنظرِ پَندَت شیو دین اداره می‌شد. پَندَت شیو دین حاکمِ ایالتِ جِی‌پور، بازرسِ مدارس و عضوِ شورایِ جِی‌پور بود.

هیرا لال، زندگی‌نامه‌اش را در یکی از مهم‌ترین آثارش – «طغرایِ نستعلیق»- نوشته است. وی اردو و فارسی را در خانه فراگرفت. خوشنویسی را از منشی بیهاری لال آموخت. همچنین از راجا مَهیش داس – فرزندِ راجا سوهَن لال معتمد جنگ، وزیرالدّوله- خطِ نستعلیق و خطِ شکسته را فراگرفت. هیرا لال در نوشتنِ این خط‌ها مهارتِ خاصی داشت: خطِ نستعلیق، خطِ شفیعا، خطِ توقیع، خطِ مخصوص، خطِ گلزار، خطِ غبار، خطِ ماهی و خطِ طغرا.

هیرا لال یکی از کاتبانِ برجسته آن دور بود و تمامِ آثارش به خوشنویسی مربوط هستند. وی در شهرِ جی‌پور سالِ 1305 هجری/ 1887 یک چاپ‌خانه لیتوگرافی تاسیس کرد به نامِ «سراج‌الفیض» که بعدها به نامِ «مطبع هیرا لال» معروف گشت. این چاپ‌خانه تا سالِ 1932 همچنان به فعّالیّتِ خود ادامه داد. در این چاپ خانه  آثارِ خودش، برادرش و دیگر نویسندگان را به چاپ رسانید و نقشِ مهمیِ در گسترشِ فارسی و اردو ایفا کرد. بیشترِ خوشنوسی‌هایِ وی از شعرهایِ فارسیِ شاعرانی چون: رومی، جامی، امیر خسرو و میرزا غالب دهلوی گرفته شده است.

وی ضرب‌المثل‌هایِ فارسی، عربی، اردو و هندی و آیاتِ قرآنی و متونِ اسلامی را خوشنویسی کرده است.

ضرب‌المثل‌هایی چون: وقت نمی‌ماند حرف می‌ماند؛ مالِ عرب پیشِ عرب؛ طولِ جانِ جهان افزون باد.

عباراتیِ چون: یا علی مشکل گشا؛ مشکل گشا؛ علی کا نام بهی نامِ خدا کیا راحتِ جان ہے، عصائے پیری ہے تیغِ جوانی ہے حرزِ طفلاں ہے. «لااله الا الله» را به زیباییِ تمام خوشنویسی کرده است.

برخی از آثارِ وی عبارتند از:

- تصحیح و ترجمه «سرّاکبر». ترجمه اوپانیشاد از سانسکریت به فارسی که به «سرّ اکبر» معروف است و دارا شکوه آن را ترجمه کرده است.

- به فارسی: طغرایِ نستعلیق؛ اقوالِ صوفیا ؛ Katha Sambodhni (=مخاطبِ داستان)؛ رساله حیات

- به هندی: « Vichitra Chintamani» (=مفکّرِ عجیب)؛ Dharam Karam Nishtha Wale Bhagton Ki Katha (=داستانِ عقیدت‌مندانِ مذهب، اعمال و ایمان)؛ Yatra Darpan (=سفرِ زیارت)؛ Ath Khath Roop Mukat (هشت تختِ بزرگِ زیبایِ آزاد).

منشی هیرا لال، در سالِ 1908 ماهنامه Dharm Tatva Parbodhni (=فلسفه بیداریِ مذهب)  را منتشر کرد که تا 1911 چاپ می‌شد.

 https://dailytimes.com.pk/234825/hira-lal-bhargav-monis-a-multifaceted-genius/

ترجمه و تنظیم: لیلی عبدی خجسته

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

تازه های نشر

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

128 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
1624
3067
4691
59156
15653560