کد مطلب : 6857
29 تیر 1398 - 08:21
تعداد بازدید : 88 بار
اخبار » اخبار وسط

مرحوم محمّد یوسف کوکن – مدیرِ وقتِ گروهِ عربی-فارسی-اردو دانشگاهِ مَدراس در کتابِ خود: «خانواده قاضی  بدرالدّوله، دارالتصنیف مَدارس، 1963» نوشته است که اجدادِ قاضی محمّد صبغت‌الله (درگذشت:1861) معروف به بدرالدّوله پیوسته در امورِ  آموزشی و مذهبی مشغول بودند. این خانواده «مدرسه محمّدی» در سالِ 1888 منطقه دیوان صاحب گاردن را تاسیس کردند. سیّد محمّد اسحاق (معروف به ترازش خان)؛ مفتی محمود؛ غلام محمّد (معروف به شرف‌الدّوله)؛ شمس العلما؛ قاضی عبیدالله؛ مولوی احمد علی؛ حاج ابو محمّد و غلام محی‌الدّین. این مدرسه به دست صوفیِ مشهورِ وقتِ هندوستان- حضرت سیّد شاه برهان الدّین چشتی وال قادری- و نوّابِ وقتِ کَرناتَک – محمّد منوّر خان بهادر- افتتاح شد.

کتاب‌هایِ اخلاق، مذهبی و ادبی از این مدرسه منتشر می‌شد. این مدرسه دارایِ ذخیره‌هایِ نفیسی از نسخه‌هایِ خطّی و کتاب‌هایِ عربی، فارسی، اردو و انگلیسی بود که محققانی از سراسرِ هندوستان و برخی اوقات از بیرونِ هندوستان به این کتاب‌خانه مراجعه می‌کردند. فهرستِ کتاب‌خانه مدرسه محمّدی را کتاب‌دارِ دانشگاهِ عثمانیه- حاجی محمّد غوث صاحب- فهرست‌نویسی کرد. مثلاً دکتر جان گِرنری درباره امورِ مالیاتیِ نوّاب آرکات در سالِ 1960 تحقیق کرد. از آنجایی که منابعِ این تحقیق در این کتاب‌خانه به فارسی دکتر جان به دانشگاهِ تهران رفت و در آنجا فارسی آموخت. سپسس به مَدارس (هندوستان) بازگشت و تحقیقش را کامل کرد و از دانشگاه آکسفورد دکتری دریافت نمود. این مدرسه همچنین دارایِ گروهِ قاضی‌گری بود که در سالِ 1880 زیرِ نظرِ قانونِ قضاتِ دولتی تاسیس شده بود.

قضاتی از سویِ حکومت منصوب شده‌اند: مقتی قاضی عبیدالله، مفتی قاضی محمّد حبیب‌الله، مفتی شاه محمّد، مفتی محمّد عزیزالدّین و رئیس‌القضاة دکتر صلاح‌الدّین محمّد ایّوب (دانش‌آموخته عربی و الهیات از دانشگاهِ الازهرِ مصر در سالِ 1970) همگی به این خانواده تعلّق داشتند.

در این کتاب‌خانه نزدیک به صد هزار اسناد، فرامین، مکاتباتِ  نادری است. که بیشتر برایِ نوّاب محمّد علی والا جاهِ اول – حاکمِ ولایتِ کَرناتَک(درگذشت: 1210هجری) و اخلافِ او می‌باشد که به حاکمانِ انگریز آن وقت در کلکتّه در لندن و هندوستان نوشته شده است. هزاران نامه به عربی است که بینِ حاکمانِ و علمایِ مدارس با علمایِ و اشرافِ مکّه، حجاز،عراق، یمن، عدن و حرتِ موت نوشته شده بودند. از ویژگی‌هایِ این کتاب‌خانه این است که روزنامچه‌هایِ قرنِ نوزدهم و بیستم میلادی در آن نگههداری می‌شود که بانیان و بزرگانِ کتابخانه یکی بعد از دیگری نوشته شده اند و واقعاتِ جنوبِ هندوستان و عالمِ اسلام در آنها درج است. این روزنامچه‌ها صدها سال است که به طورِمرتّب نوشته می‌شوند و ادامه دارد.

دکترمحمّد غوث (1901-1982)- فهرستِ نسخه‌هایِ خطّیِ جامعه عثمانیه (دانشگاهِ عثمانیه) در حیدرآباد دکّن را به انگلیسی نوشته است. با زحمتِ بسیاری، نسخه‌هایِ خطّیِ کتاب‌خانه مدرسه محمّدی را هم فهرست‌نویسی می‌کرد.

تهیّه و تنظیم: لیلا عبدی خجسته

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

تازه های نشر

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

30 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
268
795
268
21730
15916959