کد مطلب : 7084
09 خرداد 1399 - 13:59
تعداد بازدید : 100 بار
اخبار » گفتگو
پرینت

کتابشناسی متون چاپ شده در ایران (از سال 1233 قمری تا 1390 شمسی) که به کوشش محمود طیار مراغی و سید سعید میرمحمدصادق تدوین یافته است، اخیرا در دو جلد توسط مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب چاپ و منتشر شد. به همین مناسبت گفت‌وگویی با دکتر میرمحمدصادق داشته‌ایم که آن را در ادامه می‌خوانید.

آقای دکتر لطفا در ابتدا بفرمایید که با توجه به پیشرفت فناوری و امکان دسترسی به اطلاعات کتاب‌ها از طریق اینترنت، تدوین این اثر چه ضرورتی داشته است؟

در دو جلد منتشر شده از کتابشناسی متون چاپ شده اطلاعات کتاب‌ها و رسائل چاپ شده از سال 1233 قمری تا 1390 شمسی آمده است. شما معمولا نمی‌توانید به راحتی از طریق اینترنت به اطلاعات کتابشناسی دسترسی پیدا کنید. علاوه بر این که با توجه به تنوع اطلاعات ممکن است دچار سردرگمی شوید.

به این نکته نیز باید توجه داشت که کتابشناسی ارائه شده فقط شامل اطلاعات کتاب‌ها نیست. کتاب‌ها ممکن است قابلیت رصد داشته باشند و بتوان در جستجوها، اطلاعات مربوط به آن‌ها را یافت، اما اطلاعات مربوط به رسائل به راحتی پیدا نمی‌شود. رسائل تصحیح شده معمولا در یادنامه‌ها، جشن‌نامه‌ها، مجموعه مقالات، مجموعه رسائل تدوین یافته در موضوعی خاص و گاه در مجلات چاپ می‌شوند. به همین دلیل دسترسی به اطلاعات چاپ و انتشار آن‌ها، که به صورت مستقل در دسترس نیست، دشوار است.

در مجموع گردآوری اطلاعات کتاب‌ها و رسائل چاپ‌شده در یک اثر قابل قیاس با اطلاعات پراکنده در فضای مجازی نیست و مجموعه کتابشناسی متون منتشره در ایران زمینه‌ای را فراهم می‌کند که پژوهشگران از همه عناوین چاپ شده مطلع شوند.

سعی ما بر این بوده که تا جایی که امکانپذیر بوده همه کتاب‌ها و رسائل دیده شود اما فرض ما این است که حداقل 90 درصد را دیده‌ایم و ممکن است 10 درصد از دید ما دور مانده باشد. بر این اساس اگر مواردی باشد در مجلدات بعدی اضافه خواهد شد.

زحمت گردآوری اطلاعات آثار چاپ شده از سال 1233 قمری تا 1380 خورشیدی را آقای طیار مراغی کشیده‌اند و تدوین اطلاعات متون مربوط به سال‌ها 1381 تا 1390 شمسی را من انجام داده‌ام.

 

در این کتاب چه اطلاعاتی به مخاطبان ارائه شده است؟

در وهلۀ اول کارکرد این کتابشناسی می‌تواند این باشد که وقتی مصحح یا پژوهشگری به متنی برمی‌خورد به این کتاب‌شناسی مراجعه می‌کند تا ببیند این متن جزو متون چاپ شده در ایران هست یا نه. بنابراین این کتاب می‌تواند از دوباره کاری‌ها در زمینۀ تصحیح جلوگیری کند.

همچنین می‌توان دید که مصححان چه متونی را نیازمند تصحیح دوباره دیده‌اند و آیا تصحیح مجدد یک متن به خاطر نقصان‌های تصحیح قبلی بوده است، یا یافتن نسخه‌ای جدید، یا به پشتوانه نظریه یا روشی تازه.

ممکن است یک مصحح پس از بررسی تصحیح‌های چاپ شده، به این نتیجه برسد که با نگاه کامل‌تر یا با تکیه به نسخه‌ای جدید نیاز به تصحیح دوباره آن اثر وجود دارد.

این کتاب در عین حالی که دارای اطلاعات کتابشناسی است می‌تواند از سوی پژوهشگران به عنوان یک منبع اطلاعات رجالی نیز مورد استفاده قرار گیرد؛ به این مع