کد مطلب : 7149
16 تیر 1399 - 14:11
تعداد بازدید : 220 بار
اخبار » گزارش

در آخرین حراج موسسه حراجی کریستیز  christie's در ژوئن سال جاری آثاری از هنر اسلامی و ایرانی به فروش رفت که یک قرآن در این میان به مبلغ گزاف بیش از هفت میلیون پوند فروخته شد(https://www.christies.com/lotfinder/books-manuscripts/a-timurid-or-aqquyunlu-quran-on-chinese-6255702-details.aspx?from=searchresults&intObjectID=6255702)

قیمت پایه حراجی بین 600 تا 900 هزار پوند بر آورد شده بود .اما اهمیت این قرآن در چیست و چرا این قرآن به این قیمت فروخته شد؟

تعداد معدودی نسخه خطی از سده نهم و دوره حکومت تیموری به جای مانده است که به سبب کاغذ های آن اهمیت پیدا کرده اند. این کاغذها نوعی کاغذ ضخیم با رنگهای مختلف لاجوردی گل بهی نخودی و مانند آن هستند که نقاشان چینی از دوره مینگ (https://blogs.bl.uk/asian-and-african/2014/09/two-persian-ming-manuscripts-on-view-at-the-british-museum.htmlروی آن با طلا نقاشی کشیده اند. این کاغذ ها در ایران بریده میشود و برای نگارش متون به کار میرود. پیشتر یک نسخه از مخزن الاسرار میر حیدر ترکی گوی متعلق به کتابخانه عمومی نیویورک و چند نسخه در کتابخانه بریتانیا شناخته شده بود(Priscilla Soucek :The New York Public Library "Makhzan al-asrār" and Its Importance)

برگهایی از چند قرآن با این گونه کاغذها در سالهای قبل در حراجی بنهامز با قمیت بالایی فروخته شده بود. در سال 1396 چند نسخه خطی از یکی از کشورهای همسایه برای فروش عرضه شد و نگارنده با علم به اهمیت این قرآن پیگری خرید آن از طرف کتابخانه ملی شدم. قیمت نسخه ها به شکل کلی از طرف فروشنده پیشنهاد شده بود و جای چانه زنی داشت. در این میان دوستان درسازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برای معرفی و هماهنگی های بازگشت این اثر تلاش کردند و هماهنگی لازم با فروشنده‌ی نسخه انجام شد تا امکان رویت اصل نسخه فراهم شود. کتابخانه ملی در سالهای اخیر بودجه کلانی برای خرید اختصاص داده بود و شورای خرید به خرید نسخه های ارزشمند علاقه نشان می داد. مدتی بعد مدیر کتابخانه تغییرات عمده ای در ساختار شورا انجام داد و بودجه نیز به روایت برخی از اعضا صرف هزینه های جاری شد. متاسفانه بعد از گذشت چند ماه کتابخانه ملی کتابها را نخرید.

بنده تصور نمی کردم که کتاب به این سرعت از حراجی سر در بیاورد. موسسات دیگری نیز به علت اینکه برای شش نسخه به خارج سفر نمی کنند خرید نسخه ها را رد کردند. اکنون می دانیم برخی از آن نسخه ها (با یک نسخه منحصر به فرد دیگر به نام نزهه الابصار فی دقایق الاشعار) از یک مجموعه خصوصی داخلی به سرقت رفته بود و امکان بازگشت آنها نیز فراهم بود. اما با بی تدبیری متولیان کتابخانه ملی و بی توجهی به نظر نسخه شناسان آن سازمان این نسخه ها از دست رفتند تا امروز از این نوع قرآن در ایرن هیچ نمونه ای وجود نداشته باشد.

جدای از کاهلی و ناتوانی مدیر کتابخانه ملی باید به نکات ذیل برای بستن راه خطا در آینده چاره ای اندیشید:

- سازو کار مناسب برای معرفی نسخه های سرگردان و اهیمت شناخت زودهنگام ارزش واقعی نسخه ها. نگارنده این تقصیر را متوجه خود میداند که اگر زودتر این قرآن را معرفی کرده بود و نگران فروش آن به دلالهایِ ایرانیِ مجموعه داران عربی نبوده بود شاید اتفاق دیگری می افتاد.

- در خرید نسخه های خطی رویت اصل نسخه همیشه مشکل ساز بوده است. با آشفته بازار نسخه های جعلی و یا کم ارزش خریدار باید از اصالت و قانونی بودن خرید مطمئن باشد. این ساز وکار باید به نحوی تدوین شود.

- شیوه پرداخت پول: با توجه به تفاوت زیاد ارز های خارجی با پول ملی و درخواست فروشندگان برای پرداخت هنگام تحویل اثر این مشکل به وجود می آید که ادارات و سازمانهای دولتی نمیتوانند به شکل قانونی پول را پیش از دریافت اثر پرداخت کنند. اگر کسی هم بتواند این سرمایه گذاری را صورت دهد باید اطمینان داشت که اثر را منصفانه به دولت واگذار می کند.

به هر حال اغماض ها و رافتهای بیجای برخی از اعضای محترم هیات امنای کتابخانه و مماشات با گزارشها از ناتوانی مدیر کنونی و علم به سیاست زدگی فرهنگ و میراث ایرانی در خارج از کشور هیات امنای کتابخانه را نیز در جایگاه پاسخگو قرار می دهد.

سعید.خ.نایینی

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

63 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
121
1521
10615
20678
16448106