کد مطلب : 7155
22 تیر 1399 - 08:13
تعداد بازدید : 42 بار
اخبار » گزارش

«حَضرو» از توابعِ شهرستانِ «اَتَک» از ایالتِ پَنجاب پاکستان است. در شمالِ «حَضرو»، شهرستان «صوابی» است. در جنوبِ «حَضرو» از «غازی» تا «اَتَک» را منطقه «چَچ» می  نامند. خواجه محمد خان اسد (1919- 1980) پس از تحصیلاتِ ابتدایی در حَضرو به بمبئی، لکنو، دهلی، اجمیر شریف و در نهایت به شهر اَعظم گر رفت و به حلقه شاگردی سید سلیمان ندوی و معین الدین نَدوی پیوست. یک سال از کتاب خانه «ندوه العلما» استفاده نمود و سپس به حضرو برگشت و به پیشنهاد سلیمان نَدوی در سالِ 1932 در منطقه «حَضرو» نخستین کتاب خانه را دایر کرد که بعدها «میرا کُتُب خانه» نامیده شد. نسخه هایِ خطی و چاپ سنگی فارسی و عربی و اردو و مجلات زیننت بخش این کتابخانه هستند. از نوادراتِ «میرا کُتُب خانه»: قرآن مجید به خط پادشاه عالَم گیر؛ نسخه خطّی قرآن مجید به خطِ کوفی؛ بهادرشاه نامه از مرزا مبارک شاه. (برای مطالعه بیشتر: مقاله معرّفیِ «میرا کُتُب‌خانه» در منطقه حَضرو، پاکستان، پایگاه خبری نسخ خطّی بساتین)

 

پس از درگذشتِ محمد خان اسد، کتاب خانه را فرزندش- راشد علی زئی (1962-2020) مدیریت می کرد. ایشان در 20 مارس 2020 از دارِ فانی به دیار باقی پیوست. مرقدش از نور مالامال باد – همسایه اش رسول خدا باد در بهشت. (آمین)

دوست محمد خان معروف به راشد علی زئی تحصیلات ابتدایی را در حَضرو به پایان رساند. برای ادامه تحصیل همراه برادرش – مولانا صالح محمد خان- به لاهور رفت. در سالِ 1986 از «دانشگاه پَنجاب» لاهور لیسانس گرفت. مولانا صالح محمد خان معاونِ مدیر هفت نامه «خدّام الدین» در لاهور بود. راشد علی زئی برای این نشریه مقاله می نوشت. پس از انتقال پدر در سالِ 1980، سرپرستی کتاب خانه «میرا کُتُب خانه» را برعهده گرفت و بر غنایِ آن افزود. وی ماهنامه «صدف» را منتشر می  کرد، برای این مجله نامه هایِ افراد مختلف را گردآوری نمود و تایپ کرد، اما به دلیلی این مجموعه نامه ها چاپ نشد.

راشد علی زئی در شهر چَچ هفته نامه «حضرو» و هفته نامه «رنگِ صدف» را منتشر کرد. وی رئیسِ «اسد آکادمی حضرو»، دبیرِ «کاروانِ ادب حضرو» و عضوِ «نوادراتِ علمیه اَتک» بود. به پاس خدمات وی «جایزه فاطمه جناح» از دولت پاکستان دریافت نمود.

از آثارِ راشد علی زئی: (به زبان اردو- برخی چاپ شده اند و برخی در حال چاپ هستند)

- «خواجه محمد خان اسد، احوال و آثار»، ناشر: اسد آکادمی حضرو، شهر اَتَک، سال: 1994. (راشد علی زئی درباره پدرش این کتاب را نوشت)

- «شاه ولی الله قومِ پَتان »، (درباره مولانا نصیرالدین غور غشتوی)

«مکاتیب ندیم (به نامِ احباب شهرستان اَتَک)»؛ «حدیث دل» (مجموعه شعریِ خواجه محمد خان اسد)؛ «غروب در راه» (مجموعه شعری توقیر علی زئی)؛ «حیات و خدماتِ توقیر علی زئی»؛ «دهلیز غم» (مجموعه شعریِ مرزا اقبال بیگ)؛ «تذکره شعرایِ منطقه چَچَ»؛ « تالیفاتِ علما، ادبا و شعرایِ منطقه چَچَ»؛ «عجب آشنایی ها (مکاتیب مشاهیر به نام راشد علی زئی)»؛ «مکاتیبِ هاشمی (نامه هایِ علامه عبدالقدوس هاشمی به خواجه محمد خان اسد)»؛ «اوراق انوار» (درباره زندگی قاضی انوار الحق از شخصیت هایِ اَتک)؛ «عقیدت در عقیدت» (سفرنامه حج)؛ «شیخ التفسیر و الحدیث حضرت مولانا عبدالسلام» (سال چاپ: 2015)

کتاب هایِ چاپیِ «میرا کُتُب خانه» فهرست نویسی شده اند:

-       «فهرستِ توصیفیِ کتاب هایِ ادبیِ اردو در میرا کُتُب خانه»، به زبانِ اردو، نام پژوهشگر: اسد قیوم، مقطع: پیش دکتری، دانشگاه آزاد علامه اقبال، اسلام آباد، پاکستان، 2010.

mera_kutub_khana_hazro_ki_urdu_adab_ki_touhzi_fehrist.pdf

-       «فهرستِ توصیفیِ کتاب هایِ ادبیِ اردو در میرا کُتُب خانه پیش از اوت 1947»، به زبانِ اردو، نام پژوهشگر: اسد قیوم، مقطع: دکتری، دانشگاه آزاد علامه اقبال، اسلام آباد، پاکستان، 2010.

-       «فهرستِ توصیفیِ کتاب هایِ چاپی میرا کُتب خانه از تاسیس پاکستان تا سالِ 2014»، به زبانِ اردو، محمد عزیز عاصم حضرو، ناردرن یونی ورستی، نوشهرو، پاکستان، مقطع: پیش دکتری، سال: 2013.

 

 

فهرستِ نسخه هایِ خطّی «میرا کُتُب خانه» چاپ نشده است. یکی از نسخه هایِ خطّیِ فارسی این کتاب خانه که منحصر به فرد است «دیوان غزلیات نواب ظفر خان احسن (درگذشت: 1073)». زنده یاد راشد علی زئی در صفحه فیکس بُکِ «میرا کُتُب خانه» نوشته است: «میرا کتب خانہ حضرو میں موجود دیوان ظفر خان احسن کا نادر و نایاب قلمی نسخہ جو کسی محقق کی راہ دیکھ رہا ہے » (= نسخه خطّی نادر و نایابی از دیوان ظفر خان احسن در میرا کُتُب خانه که چشم به راه محققی است». (درباره این نسخه خطّی مقاله  جداگانه ای در همین سایت بساتین آمده است)

 

خلاصه و ترجمه از مقاله به زبانِ اردو با عنوانِ: «صاحبِ میرا کُتُب خانه؛ راشد علی زئی»، مجله «الایام»، جلد 10، شماره 2، ژانویه-ژوئن 2019، مجلس تحقیق برایِ اسلامی تاریخ و ثقافت، کراچی، پاکستان، صفحات: 259-264. (بابت ارسال این مقاله سپاس فراوان از جناب محمد زُبیر، مدیر کتاب خانه بیدل، کراچی، پاکستان)

 

خلاصه و ترجمه: لیلا عبدی خجسته

 

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

66 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
143
1521
10637
20700
16448128