کد مطلب : 7330
15 آبان 1399 - 10:50
تعداد بازدید : 126 بار
اخبار » گزارش

از استادان فارسی و عربی برجسته در کلکتّه هندوستان زنده یادها: محمد اسحاق، محفوظ الحق، زُبیر صدیقی، صابر خان، اختر حسین رضوی، مجیب الرحمان، مَنال شاه القادری، عبدالسبحان هستند که خدماتشان هنوز هم اثربخش است.

 

دکتر حافظ محمد طاهر علی (1940- 2019) در مدنی پور در بنگال غربی به دنیا آمد. پدرش حاجی میر محمد ناظر علی و مادرش حمیدالنساء بود. سپس پدرش به کلکته رفت و در مسجد جامع (مَچوا بازار که امروزه به نام خیابان مَدنَ موهَن بَرمن است) موذن شد. در 7 سالگی پدرش را از دست داد، اما پیش نماز مسجد- مولانا محمد یعقوب- او را مشمول شفقت خود نمود و پس از آموختن قرآن به وی او را به جای پدرش موذن نمود. طاهر علی سپس به «مدرسه عظمتیه»  [مدرسه دینی] در کلکته وارد شد و در سال 1950 قرآن کریم را حفظ نمود. حافظ یعقوب در سال 1954 او را در «مدرسه راهنمایی اسلامی ایالتی» (Presidency Muslim High School) در کلکتّه ثبت نام کرد. طاهر علی در سال 1956 کلاس دهم را گذراند و وارد «کالج سَریندَر نات» شد. در علوم تجربی دیپلم گرفت. در زمان آزمایش ماده شیمیایی دو دستش سوخت. در سال 1963 از «کالج مولانا آزاد» لیسانس گرفت. از سوی دربار تاجگذاری جورج شاه و ملکه کویین مدال نقره دریافت نمود. به دلیل کسب رتبه ممتازی در فارسی، از طرف «دانشگاه کلکتّه» مدالِ نقره ی «دیال چَند سین» به او اهدا شد. در دوران فوق لیسانس فارسی به او بورس دولتی هند اهدا شد. در سال 1965 مدال طلای «دانشگاه کلکتّه» را گرفت. بودجه برای چاپ کتاب هم به وی داده شد. مدیر کل «انجمن دانشجویان عربی و فارسی» هم به وی سپرده شد.

 

به دعوت مدیر وقت گروه فارسی «دانشگاه ویشوا بارَتی»- پروفسور عبدالحق- با بورس وزارت علوم هندوستان برای دکتری پذیرش گرفت. در سال 1969 با نجم النساء – مدیر گروه عربی، فارسی، اردو و مطالعات اسلامی- خواهر پروفسور عبدالحق- ازدواج نمود. ابتدا استاد پاره وقت گروه فلسفه و دین بود (از سال 1974 تا 1977). وی بعدها استاد «عربی، فارسی، اردو و مطالعات اسلامیِ دانشگاه ویشوا بارَتی» استخدام شد و با سِمت مدیر گروه بازنشسته شد. به خاطر خدمات ارزنده دکتر حافظ محمد طاهر علی جایزه‌های متعددی به وی اهدا شد: «جایزه میر» (در سال 1997، آکادمی میر، لکنو)؛ «جایزه قاری عبدالقوی» (در سال 2004)؛ «جایزه استاد کشوری» (در سال 2004، دولت هند)، «جایزه رئیس جمهور هندوستان» (در سال 2004)، «انجمن استادان سراسر هندوستان» (در سال 2005).‌

 

دکتر حافظ محمد طاهر علی از سال 1995، عضو پیوسته «انجمن ایران» (Iran Societyدر کلکتّه) و از سال 1994 سردبیر مجله «اِندو ایرانیکا» (Indo Iranica در کلکتّه) شد.

دکتر طاهر علی نسخه های خطی اردو، فارسی و عربی را به کتاب خانه «دانشگاه شانتی نِکیتَن» اهدا نمود. [*]

 

از وی بیش از 70 مقاله در مجلات داخل و خارج کشور در مجلاتِ: «انِدو ایرانیکا» (چاپ از: کلکته)؛ «وِشوا بارَتی پَتریکا» (چاپ از: شانتی نِکیتَن در کلکتّه)؛ «وِشوا بارَتی جَرنَل» (چاپ از: شانتی نِکیتَن)؛ «روح ادب» (چاپ از: کلکته)؛ «اسلامیک کلچر» (چاپ از: حیدرآباد دکن، هندوستان) منتشر شده است. از کتاب‌هایِ دکتر حافظ محمد طاهر علی:

* «تصحیح ِمناظر اخص الخواص»، به فارسی، تالیف: شیخ محب الله اله آبادی، رساله دکتری، نام پژوهشگر: حافظ محمد طاهر علی، استاد راهنما: عبدالحق، دانشگاه ویشوا بارَتی، کلکتّه، هندوستان، سال دفاع: 1975. (این کتابِ شیخ محب الله براساس «فتوحات مکیه» ابن عربی نوشته شده است. دکتر طاهر علی براساس چهار نسخه خطی موجود در هندوستان این کتاب را تصحیح کرد که در سال 1993 از «ویشوا بارتی ریسرچ پَبلی کِیشن» در کلکتّه، هندوستان منتشر شد)

 

* «تصحیحِ رساله هفت احکام»، به فارسی، تالیف: شیخ محب الله اله آبادی، مصحح: حافظ محمد طاهر علی، مرکز تحقیقات فارسی، دانشگاه اسلامی عَلیگَر، عَلیگَر، 2007.

 

* «کلام طاهر»: مجموعه اشعار وی به زبان اردو که در سال 1973 منتشر شد.

 

*«تاثیر تصوف» (Impact of Sufism): مجموعه مقالات به انگلیسی درباره تصوف که در سال 2003 چاپ شد.

 

* «مسائل تصوف»: مجموعه مقالات به زبان اردو درباره تصوف که در سال 2006 چاپ شد.

 

* «نشیب و فراز»: مجموعه مقالات درباره تصوف به زبان اردو که در سال 2012 از «اردو اکادمی بنگال غربی» در کلکتّه چاپ شد.

 

* دکتر طاهر علی در حالِ «تصحیحِ نقود الحکم»، (به فارسی، تالیف: صادق حسین خان اختر) بود که اَجل این فرصت را از وی ربود. البته دکتر طاهر علی  در جلد 69، «مجله اِندو ایرانیکا» مقاله‌ ای دراین باره نوشته بود.

 

خلاصه و ترجمه از مقاله به زبان اردو  با عنوانِ: «پروفیسر حافظ محمد طاہرعلی فارسی و عربی کے ایک ممتاز استادو محقق»، مقاله نویس: غلام سَرور، روزنامه «اخبار مشرق»، کلکتّه، هندوستان، شنبه، 17- اکتوبر 2020، صفحه 6.

 

پی نوشت

* در مقاله جداگانه ای در همین «پایگاه خبری نسخ خطی بساتین» نسخه های خطی این دانشگاه معرفی شده است. بنگرید:

نسخه هایِ خطّیِ «دانشگاهِ وِیشوا بارَتی» در هندوستان

 

خلاصه و ترجمه: لیلا عبدی خجسته

 

منبع:

http://www.akhbarmashriq.com/kolkata/Saturday/index.html

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

78 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
920
3247
7516
29454
16707653