کد مطلب : 6156
03 مرداد 1397 - 12:30
تعداد بازدید : 2114 بار
اخبار » مقالات

شماره‌ي پنجم و ششم نشريه‌ي بساتين، شامل مقالاتي در پاسداشتِ مقام حضرت علي بن موسي الرضا عليه السلام منتشر گردیده بود.

به مناسبت فرارسیدن سالروز میلاد حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام عناوين، چکیده و متن کامل مقالاتِ اين شماره تقدیم خوانندگان محترم می شود: 

      تجلّي امام رضا(ع) در نگاره‌هاي فالنامۀ تهماسبي

همراه با معرّفي يک نگارۀ رضوي و قابليت انتساب آن به فالنامۀ تهماسبي

 خشايار قاضي زاده 

زهرا شاقلاني پور 

چکيده

فالنامۀ تهماسبي يکي از نسخه‌هاي مصوّر عهد شاه تهماسب صفوي در مکتب نگارگري قزوين و با رويکردي شيعي در حوزۀ متن، نگارگري و کاربرد است. هدف مقاله، بررسي مضامين و جلوه‌هاي بصري و نمادينِ مرتبط با امام رضا(ع) در چهار نگارۀ  فالنامۀ تهماسبي است و به پرسشِ فالنامۀ تهماسبي در محدودۀ سيره، مناقب و شاخصه‌هاي بصري تجلي امام رضا(ع) چگونه است؟ پاسخ مي‌دهد. همچنين در مقاله، نگارۀ "حرم امام رضا(ع)" که قابل انتساب به فالنامۀ تهماسبي است، معرّفي مي‌شود. روش پژوهش، توصيفي ـ تحليلي است و اطّلاعات، از منابع کتابخآنه‌اي و اينترنتي (بر خطي) جمع‌آوري شده است. يافته‌هاي تحقيق، بيانگرِ جايگاه والاي امام رضا(ع) در گفتمان شيعي دورۀ صفوي است.

کليد واژه‌ها: امام رضا(ع)، فالنامۀ تهماسبي، نگاره‌هاي رضوي، مکتب قزوين، مناقب‌خواني، شمايل‌نگاري، نگارۀ حرم امام رضا(ع).

 

  

     نسخۀ نفیس زیارت‌نامۀ امام رضا(ع) 

به خطّ میرزا احمد شاملو در کتابخانۀ ملّی ایران

حجّت معماری 
ناهید جعفری دهکردی 

 چکیده

در میان تراث حدیثی اهل‌بیت(ع)، زیارت‌نامه‌ها، داراي آداب و ادبیّاتِ زیارت، و مخاطبۀ بزرگان دین و ائمّۀ معصومین(ع) ‌هستند و برای زیارت هر یک از ائمه(ع) به‌طور جداگانه زياراتي، وارد شده است؛ از آن ميان، زيارتِ امام علیّ ‌بن ‌موسی ‌الرّضا(ع) که قرن‌هاست مطاف و میعادگاه اهل ولایت، معرفت و ایمان است، به جهتِ حضور حرم شريفِ آن امام همام(ع) در ايران، براي ما ايرانيان از اهميتِ ويژه‌اي برخوردار است. یکی از طریقه‌های مرسوم زیارتِ امام رضا(ع)، زیارت‌نامۀ منقول از طریق ابن ‌‌ولید قمی‌ است. این نوشتار به ارائه‌ و بررسی هنری یکی از نفیس‌ترین نسخ خطّی زیارت‌نامۀ شریف امام، متعلّق به سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران به شماره‌ی 19070 می‌‌پردازد. این نسخۀ بدیع و مذهّب، به خط نسخِ یکی از استادان بزرگ خوشنویسی دورۀ قاجار، میرزا احمد شاملو در سال 1251ق نگاشته شده است، ترجمۀ فارسی آن، به‌صورت زیرنویس با نستعلیق غبار، و توضیحات به‌خط رقاع است.

کلید واژه‌ها: زیارت‌نامۀ امام رضا(ع)، نسخ خطّی، خوشنویسی، نسخ و نستعلیق، میرزا احمد شاملو.

دریافت مقاله

   

   دو متن در بارۀ تعمیر گنبد امام رضا(ع) پس از زلزلۀ سال 1084ق در خراسان

رسول جعفریان

چکیده

در سال1084ق زلزله‌ای در خراسان رخ داد و طی آن گنبد امام رضا(ع) آسیب دید. شاه سلیمان صفوی دستور تعمیر گنبد حضرت(ع) را انشاء کرد. در این نوشتار کوتاه، دو متن در بارۀ تعمیر گنبد امام رضا(ع) می‌آید؛ یکی به نثر انشای فقیه و ادیب برجستۀ عصر صفوی، مرحوم آقا حسین خوانساری است که برای کتابت در اطراف گنبد مطهّر امام رضا(ع) نوشته شده و در ادامۀ کارهایی است که در زمان شاه سلیمان صفوی در جهت بازسازی حرم مطهّر امام رضا(ع) انجام شده است و متن حاوي نکات ارزنده اي است. متن دوم نيز قصیده‌ای دربارۀ همان زلزله و تعمیر گنبد مطهر امام رضا(ع) است که شاعری در سال 1086ق، به نظم کشيده است و حاوي اطلاعاتِ فرهنگي و سياسي مفيدي از دورة صفويه و اقدامات فرهنگي حاکمان صفوي در حرم مطهر رضوي است.

کلیدواژه‌ها: امام رضا (ع)، آستان قدس رضوی(ع)، مشهد، شاه سلیمان صفوی، قصیدۀ رضوی، زلزله.

دریافت مقاله

 

  نگاهی بر مضامین وصفی مدایح امام رضا(ع) و مشهد رضوی

در دیوان‌های چاپ نشدۀ سبکِ‌ هندی

حجت معماری

چکیده

مدایح منظوم امام‌ رضا(ع) گسترۀ وسیعی در ادبیات فارسی دارد. عواملی نظیر زندگانی متفاوت ايشان و مدفون شدن این امام شهید و غریب در خاکِ ایران، شاخصیّتی ممتاز به ایشان، مشهدِ مطهّر و زیارت آن حضرت(ع)، به‌خصوص نزد شیعیان ایران بخشیده ‌است. در زمانِ متمرکز شدنِ حضور، و حاکمیّتِ سیاسی شیعه در ایران (دورۀ صفوی)، که همزمان با درخششِ سبک ‌هندی در ادبیّاتِ فارسی‌ است، مدایح رضوی نمودِ چشم‌گیری پیدا کرد، به گونه‌ای که کمتر دیوانی از شاعران این سبک، چه در ایران و چه در خارج از ایران (نظیر هند) هست که مدح و منقبت رضوی در آن یافت نشود. سبکِ‌ هندی، سبک مضمون‌سازی، خیال‌بندی و تشبیه است، و مدایحِ رضویِ سبک‌ هندی با مضامینِ بکر و عالی، نمایانندۀ باورها، عواطف، آرمان‌ها، معرفت و ارادت مردمان آن دوران است. این نوشتار، نگاهی‌ به منتخبِ مضامین وصفی مدایح امام ‌رضا(ع) و مشهد رضوی، از میان تراث ادبی و برخی نسخ خطی دیوان‌های چاپ ‌نشدۀ سبک ِ‌‎هندی ا‌ست.

کلیدواژه‌ها: امام‌ رضا(ع)، مشهد رضوی، سبک ‌هندی، مدح و منقبت، قصیده، نسخ خطي.

دریافت مقاله

 

 

کد امنیتی
تازه کردن

آمار بازدیدکنندگان

مهمانان :

95 

امروز :
دیروز :
این هفته :
این ماه :
بازدید کل :
4663
4012
12729
39973
16179678